Amsterdam in 1538. Deze plattegrond, gemaakt door Cornelis Anthoniszoon, is de oudste stadsplattegrond van Amsterdam. Hierop is het voltooide middeleeuwse Amsterdam (met stadsmuur en poorten) te zien. Zoals vroeger gebruikelijk was, wordt de stad getekend vanaf het IJ, dus met het noorden aan de onderzijde.
De eerste schriftelijke vermelding van het toen nog Aemstelledam genoemde dorp was in 1275, toen op 27 oktober graaf Floris V van Holland de bewoners tolvrijheid verleende.
Over de precieze datum is onduidelijkheid, maar rond 1300 (mogelijk 1306) verleende de Utrechtse bisschop Gwijde van Henegouwen Amsterdam stadsrechten.
